Bài 4. Giới thiệu về carbohydrate. Glucose và fructose

Mục tiêu bài học

• Nêu được khái niệm và cách phân loại carbohydrate.
• Viết được công thức cấu tạo dạng mạch hở và mạch vòng của glucose, fructose.
• Trình bày được tính chất hoá học của glucose, fructose: tính chất của polyalcohol, của nhóm carbonyl, phản ứng lên men.
• Thực hiện được thí nghiệm glucose với copper(II) hydroxide và thuốc thử Tollens.

Khái niệm chính

Carbohydrate

Hợp chất hữu cơ tạp chức, thường có công thức chung $C_n(H_2O)_m$.

Monosaccharide

Carbohydrate đơn giản nhất, không bị thuỷ phân, như glucose và fructose.

Disaccharide

Carbohydrate khi thuỷ phân tạo hai phân tử monosaccharide.

Polysaccharide

Carbohydrate khi thuỷ phân hoàn toàn tạo nhiều phân tử monosaccharide.

Glucose

Monosaccharide $C_6H_{12}O_6$ có nhóm aldehyde ở dạng mạch hở và tồn tại chủ yếu ở dạng vòng α, β.

Fructose

Đồng phân của glucose, có nhóm ketone ở dạng mạch hở.

Công thức

• $C_6H_{12}O_6 \xrightarrow{\text{enzyme}} 2C_2H_5OH + 2CO_2$

  Phản ứng lên men rượu của glucose

• $C_n(H_2O)_m$

  Công thức chung thường gặp của carbohydrate

  • $n$số nguyên tử carbon
  • $m$số phân tử nước tương ứng

Thí nghiệm

• Glucose tác dụng với copper(II) hydroxide

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Chứng minh glucose có nhiều nhóm –OH liền kề

  Kết tủa $Cu(OH)_2$ tan trong dung dịch glucose tạo dung dịch màu xanh lam.

  Dụng cụ: dung dịch glucose, $CuSO_4$, NaOH, ống nghiệm

  Làm thí nghiệm ảo

• Phản ứng tráng bạc của glucose

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Chứng minh glucose có nhóm aldehyde

  Đun nhẹ glucose với thuốc thử Tollens, lớp bạc sáng bám lên thành ống nghiệm.

  Dụng cụ: $AgNO_3$, $NH_3$, dung dịch glucose, cốc nước nóng

  Làm thí nghiệm ảo