Bài 12. Công thức phân tử hợp chất hữu cơ

Mục tiêu bài học

• Nêu khái niệm công thức phân tử và công thức đơn giản nhất.
• Xác định công thức đơn giản nhất từ phần trăm khối lượng các nguyên tố.
• Xác định phân tử khối từ phổ khối lượng (MS) qua peak ion phân tử.
• Lập công thức phân tử từ công thức đơn giản nhất và phân tử khối.

Khái niệm chính

Công thức phân tử

Cho biết số nguyên tử mỗi nguyên tố trong phân tử.

Công thức đơn giản nhất

Cho biết tỉ lệ số nguyên tử tối giản của các nguyên tố.

Phổ khối lượng (MS)

Phổ ghi các ion theo tỉ số m/z; peak có m/z lớn nhất thường ứng với ion phân tử.

Peak ion phân tử $[M^+]$

Peak cho biết phân tử khối của chất.

Công thức

• $x:y:z=\frac{\%C}{12}:\frac{\%H}{1}:\frac{\%O}{16}$

  Tỉ lệ số nguyên tử trong $C_xH_yO_z$ từ phần trăm khối lượng

  • $x,y,z$số nguyên tử C, H, O
  • $\%C,\%H,\%O$phần trăm khối lượng nguyên tố(%)

• $M=n\cdot M_{\text{CĐGN}}$

  Phân tử khối bằng n lần khối lượng công thức đơn giản nhất

  • $M$phân tử khối(g/mol)
  • $n$số nguyên dương
  • $M_{\text{CĐGN}}$khối lượng công thức đơn giản nhất(g/mol)