Bài 11. Phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ

Mục tiêu bài học

• Trình bày nguyên tắc và cách tiến hành chưng cất, chiết, kết tinh, sắc kí cột.
• Lựa chọn phương pháp phù hợp để tách, tinh chế một hợp chất hữu cơ cụ thể.
• Thực hiện được thí nghiệm chưng cất, chiết hoặc kết tinh đơn giản.

Khái niệm chính

Chưng cất

Tách các chất lỏng dựa vào sự khác nhau về nhiệt độ sôi.

Chiết

Tách chất dựa vào độ tan khác nhau trong hai dung môi không trộn lẫn.

Kết tinh

Tách chất rắn dựa vào độ tan thay đổi theo nhiệt độ.

Sắc kí cột

Tách chất nhờ khả năng hấp phụ khác nhau trên pha tĩnh khi pha động chảy qua.

Thí nghiệm

• Chưng cất rượu

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Tách ethanol khỏi hỗn hợp với nước.

  Đun hỗn hợp, hơi giàu ethanol bay lên trước, ngưng tụ trong ống sinh hàn và được thu lại.

  Dụng cụ: bình cầu, nhiệt kế, ống sinh hàn, bình hứng, đèn cồn

• Chiết tinh dầu hoặc dầu ăn khỏi nước

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Tách hai chất lỏng không trộn lẫn.

  Để hỗn hợp phân lớp trong phễu chiết rồi mở khoá cho lớp dưới chảy ra trước.

  Dụng cụ: phễu chiết, giá đỡ, cốc

• Kết tinh muối ăn hoặc đường

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Thu chất rắn tinh khiết từ dung dịch.

  Hoà tan ở nhiệt độ cao, lọc nóng bỏ tạp chất không tan rồi để nguội cho tinh thể tách ra.

  Dụng cụ: cốc, đèn cồn, phễu lọc