Bài 23. Hiện tượng phóng xạ

Mục tiêu bài học

• Nêu được bản chất tự phát, ngẫu nhiên của phóng xạ và các tia α, β, γ.
• Định nghĩa được độ phóng xạ, hằng số phóng xạ, chu kì bán rã.
• Vận dụng định luật phóng xạ.
• Nêu được các biện pháp an toàn phóng xạ.

Khái niệm chính

Phóng xạ

Quá trình hạt nhân không bền tự phát biến đổi và phát ra tia phóng xạ.

Chu kì bán rã

Thời gian để một nửa số hạt nhân ban đầu bị phân rã.

Độ phóng xạ

Số phân rã trong một giây, đơn vị becquerel (Bq).

Tia γ

Sóng điện từ năng lượng rất cao, đâm xuyên mạnh.

Công thức

• $N = N_0 2^{-t/T} = N_0 e^{-\lambda t}$

  Định luật phóng xạ.

  • $N$số hạt nhân còn lại
  • $N_0$số hạt nhân ban đầu
  • $t$thời gian(s)
  • $T$chu kì bán rã(s)
  • $\lambda$hằng số phóng xạ($\mathrm{s^{-1}}$)

• $H = \lambda N,\ \lambda = \dfrac{\ln 2}{T}$

  Độ phóng xạ và hằng số phóng xạ.

  • $H$độ phóng xạ(Bq)
  • $\lambda$hằng số phóng xạ($\mathrm{s^{-1}}$)
  • $N$số hạt nhân

Thí nghiệm

• Mô phỏng phân rã bằng xúc xắc/đồng xu

  Mô phỏng / video

  Mục đích: Thấy tính ngẫu nhiên và quy luật hàm mũ.

  Mỗi lượt loại bỏ các đồng xu ngửa; số còn lại giảm xấp xỉ một nửa sau mỗi lượt.

  Dụng cụ: Nhiều đồng xu hoặc phần mềm mô phỏng