Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa

Mục tiêu bài học

• Nêu được khái niệm, đặc điểm cấu tạo của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp.
• Trình bày được cơ chế làm sạch vết bẩn của xà phòng và chất giặt rửa.
• Nêu được phương pháp sản xuất xà phòng, chất giặt rửa và cách sử dụng hợp lí, an toàn.
• Thực hiện được thí nghiệm điều chế xà phòng.

Khái niệm chính

Xà phòng

Hỗn hợp muối sodium hoặc potassium của acid béo cùng chất phụ gia.

Chất giặt rửa tổng hợp

Chất được tổng hợp, thường là muối sodium alkylsulfate hoặc alkylbenzene sulfonate, có tác dụng giặt rửa như xà phòng.

Đầu ưa nước

Phần ion phân cực của phân tử chất giặt rửa, hướng ra phía nước.

Đuôi kị nước

Gốc hydrocarbon dài, tan trong vết dầu mỡ.

Micelle

Cụm phân tử chất giặt rửa bao quanh giọt dầu, đuôi hướng vào trong, đầu hướng ra ngoài.

Thí nghiệm

• Điều chế xà phòng

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Điều chế xà phòng từ chất béo và kiềm

  Đun và khuấy hỗn hợp chất béo với NaOH, thêm nước muối bão hoà, lớp xà phòng nổi lên trên.

  Dụng cụ: dầu ăn hoặc mỡ, dung dịch NaOH 40%, bát sứ, đũa thuỷ tinh, dung dịch NaCl bão hoà

  Làm thí nghiệm ảo