Vật lí 11
Vật líLớp 11Chương 2. Sóng

Bài 9. Sóng ngang. Sóng dọc. Sự truyền năng lượng của sóng cơ

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt sóng ngang và sóng dọc qua phương dao động.
  • Giải thích chuyển động của phần tử môi trường khi sóng truyền qua.
  • Nêu được sóng truyền năng lượng chứ không truyền vật chất.

Khái niệm chính

Sóng ngang
Sóng có phương dao động của phần tử vuông góc với phương truyền sóng.
Sóng dọc
Sóng có phương dao động trùng phương truyền sóng.
Vùng nén – vùng giãn
Các vùng môi trường bị dồn lại hoặc thưa ra khi sóng dọc truyền qua.
Sóng âm
Sóng cơ dọc truyền trong chất khí, lỏng, rắn.

Thí nghiệm

  • Sóng ngang và sóng dọc trên lò xo

    Giáo viên biểu diễn

    Mục đích: Phân biệt hai loại sóng

    Rung đầu lò xo vuông góc với trục để có sóng ngang, đẩy kéo dọc trục để có sóng dọc với các vùng nén – giãn.

    Dụng cụ: Lò xo mềm dài

Ứng dụng

  • Âm thanh truyền trong không khí là sóng dọc.
  • Sóng P và S trong động đất.

Dễ nhầm

  • Cho rằng sóng ngang và sóng dọc khác nhau ở tốc độ chứ không phải ở phương dao động.
  • Nghĩ sóng mang vật chất đi theo.