Vật lí 11
Vật líLớp 11Chương 2. Sóng

Bài 13. Sóng dừng

Mục tiêu bài học

  • Giải thích sự hình thành sóng dừng do giao thoa sóng tới và sóng phản xạ.
  • Xác định vị trí nút, bụng.
  • Nêu điều kiện có sóng dừng trên dây hai đầu cố định.

Khái niệm chính

Sóng dừng
Sóng có các nút và bụng cố định trong không gian.
Nút sóng
Điểm luôn đứng yên.
Bụng sóng
Điểm dao động với biên độ cực đại.
Sóng phản xạ
Sóng truyền ngược lại khi gặp vật cản.

Công thức

  • l=kλ2l = k\frac{\lambda}{2}

    Điều kiện sóng dừng, hai đầu cố định

    • llchiều dài dây(m)
    • kksố bụng sóng
    • λ\lambdabước sóng(m)
  • l=(2k+1)λ4l = (2k+1)\frac{\lambda}{4}

    Điều kiện sóng dừng, một đầu cố định một đầu tự do

    • llchiều dài dây(m)
    • kksố nguyên không âm
    • λ\lambdabước sóng(m)

Thí nghiệm

  • Sóng dừng trên dây

    Giáo viên biểu diễn

    Mục đích: Tạo sóng dừng và đếm số bụng

    Thay đổi tần số rung đến khi dây hình thành các bó sóng ổn định; số bó tăng khi tăng tần số.

    Dụng cụ: Máy phát tần số, Cần rung, Dây đàn hồi, Ròng rọc và quả nặng

Ứng dụng

  • Dây đàn, ống sáo phát âm.
  • Đo tốc độ truyền sóng trên dây.

Dễ nhầm

  • Cho rằng sóng dừng không truyền năng lượng vì không có sóng.
  • Nhầm khoảng cách hai nút liên tiếp là λ\lambda thay vì λ/2\lambda/2.