Bài 8. Mô tả sóng

Mục tiêu bài học

• Mô tả được sóng qua các đặc trưng bước sóng, tần số, tốc độ truyền, cường độ.
• Rút ra và vận dụng biểu thức $v=\lambda f$.
• Dùng đồ thị li độ – khoảng cách để xác định các đại lượng của sóng.

Khái niệm chính

Sóng cơ

Dao động lan truyền trong môi trường vật chất.

Bước sóng

Quãng đường sóng truyền trong một chu kì, bằng khoảng cách hai điểm gần nhất dao động cùng pha.

Tốc độ truyền sóng

Tốc độ lan truyền dao động trong môi trường.

Cường độ sóng

Năng lượng sóng truyền qua một đơn vị diện tích vuông góc với phương truyền trong một đơn vị thời gian.

Biên độ sóng

Biên độ dao động của phần tử môi trường khi có sóng truyền qua.

Công thức

• $v = \lambda f = \frac{\lambda}{T}$

  Liên hệ tốc độ, bước sóng, tần số

  • $v$tốc độ truyền sóng(m/s)
  • $\lambda$bước sóng(m)
  • $f$tần số(Hz)
  • $T$chu kì(s)

• $I = \frac{E}{S\,t}$

  Cường độ sóng

  • $I$cường độ sóng($\mathrm{W/m^2}$)
  • $E$năng lượng sóng(J)
  • $S$diện tích($\mathrm{m^2}$)
  • $t$thời gian(s)

Thí nghiệm

• Sóng trên lò xo dài

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Quan sát sự lan truyền dao động

  Rung một đầu lò xo, quan sát dao động truyền dọc lò xo trong khi các vòng chỉ dao động tại chỗ.

  Dụng cụ: Lò xo mềm dài (slinky)