Bài 20. Alcohol

Mục tiêu bài học

• Nêu khái niệm, phân loại, đồng phân và gọi tên alcohol.
• Giải thích nhiệt độ sôi cao và tính tan của alcohol dựa vào liên kết hydrogen.
• Trình bày tính chất hoá học: phản ứng với Na, tạo ether, tách nước, oxi hoá, cháy; phản ứng của polyalcohol với $Cu(OH)_2$.
• Nêu ứng dụng, điều chế ethanol và tác hại của đồ uống có cồn.

Khái niệm chính

Alcohol

Hợp chất có nhóm OH liên kết trực tiếp với carbon no.

Bậc alcohol

Bậc của nguyên tử carbon mang nhóm OH.

Liên kết hydrogen

Lực hút giữa H của nhóm OH và O của phân tử khác, làm tăng nhiệt độ sôi.

Polyalcohol

Alcohol có nhiều nhóm OH, nhóm OH kề nhau hoà tan $Cu(OH)_2$ tạo dung dịch xanh lam.

Độ cồn

Số mL ethanol nguyên chất trong 100 mL dung dịch.

Công thức

• $D_r=\frac{V_{C_2H_5OH}}{V_{dd}}\cdot 100$

  Độ cồn của dung dịch ethanol

  • $D_r$độ cồn(°)
  • $V_{C_2H_5OH}$thể tích ethanol nguyên chất(mL)
  • $V_{dd}$thể tích dung dịch(mL)

Thí nghiệm

• Glycerol hoà tan copper(II) hydroxide

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Nhận biết polyalcohol có nhóm OH kề nhau.

  Kết tủa $Cu(OH)_2$ tan trong glycerol tạo dung dịch xanh lam đậm, không tan trong ethanol.

  Dụng cụ: dung dịch $CuSO_4$, dung dịch NaOH, glycerol, ethanol

  Làm thí nghiệm ảo

• Ethanol tác dụng với sodium

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Chứng minh nguyên tử H trong nhóm OH linh động.

  Sodium tan dần, sủi bọt khí hydrogen, phản ứng êm hơn với nước.

  Dụng cụ: ethanol khan, mẩu sodium, ống nghiệm