Hoá học 11
Hóa họcLớp 11Chương 4. Hydrocarbon

Bài 17. Arene (Hydrocarbon thơm)

Mục tiêu bài học

  • Nêu khái niệm arene, công thức, đặc điểm cấu tạo của benzene; gọi tên một số arene đơn giản.
  • Trình bày tính chất vật lí của arene.
  • Trình bày phản ứng thế (halogen hoá, nitro hoá), phản ứng cộng, phản ứng oxi hoá nhánh của toluene.
  • Nêu ứng dụng và tác hại của arene với sức khoẻ.

Khái niệm chính

Arene
Hydrocarbon có chứa một hay nhiều vòng benzene.
Vòng benzene
Vòng sáu cạnh phẳng, các liên kết C–C bằng nhau do electron π\pi giải toả.
Phản ứng thế ở vòng thơm
H của vòng được thay bằng nguyên tử/nhóm khác như Br, NO2NO_2.
Phản ứng nitro hoá
Benzene phản ứng với HNO3HNO_3 đặc có H2SO4H_2SO_4 đặc xúc tác tạo nitrobenzene.

Ứng dụng

  • Nguyên liệu sản xuất polystyrene, thuốc nhuộm, dược phẩm, thuốc nổ TNT.
  • Toluene, xylene làm dung môi.

Dễ nhầm

  • Cho rằng benzene dễ cộng như alkene; thực tế benzene ưu tiên phản ứng thế.
  • Coi benzene là dung môi an toàn; benzene gây ung thư.