Vật lí 10
Vật líLớp 10Chương 2. Động học

Bài 6. Thực hành: Đo tốc độ của vật chuyển động

Mục tiêu bài học

  • Biết các phương án đo tốc độ bằng dụng cụ thông dụng và đồng hồ hiện số.
  • Đo được tốc độ trung bình và tốc độ tức thời của viên bi bằng cổng quang điện.
  • Đánh giá được sai số của kết quả đo.

Khái niệm chính

Cổng quang điện
Cảm biến phát và thu tia hồng ngoại, gửi tín hiệu khi vật chắn tia để đồng hồ bắt đầu hoặc dừng đếm.
Đồng hồ đo thời gian hiện số
Đồng hồ điện tử đo thời gian chính xác đến 0,001 s theo các chế độ A, B, A+B, A↔B.

Công thức

  • v=dΔtv=\frac{d}{\Delta t}

    Tốc độ tức thời gần đúng khi viên bi đường kính d chắn cổng quang trong thời gian rất ngắn.

    • ddđường kính viên bi(m)
    • Δt\Delta tthời gian chắn cổng(s)

Thí nghiệm

  • Đo tốc độ viên bi trên máng nghiêng

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Đo tốc độ trung bình giữa hai cổng quang và tốc độ tức thời tại một cổng.

    Thả bi lăn qua hai cổng quang, đo thời gian đi giữa hai cổng và thời gian chắn mỗi cổng, lặp lại vài lần rồi tính tốc độ và sai số.

    Dụng cụ: Máng nghiêng có thước đo, Viên bi thép, Hai cổng quang điện, Đồng hồ đo thời gian hiện số, Thước kẹp

Ứng dụng

  • Bắn tốc độ phương tiện giao thông bằng cảm biến.
  • Đo thành tích chạy bằng cổng điện tử.

Dễ nhầm

  • Chọn sai chế độ đồng hồ (A↔B và A+B).
  • Bỏ qua sai số dụng cụ khi ghi kết quả.