Bài 5. Cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

Mục tiêu bài học

• Nêu được sơ lược lịch sử phát minh bảng tuần hoàn (Mendeleev, 1869).
• Trình bày được nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn hiện đại.
• Mô tả được cấu tạo bảng tuần hoàn: ô, chu kì, nhóm, khối nguyên tố.
• Phân loại được nguyên tố theo cấu hình electron (s, p, d, f) và theo tính chất (kim loại, phi kim, khí hiếm).

Khái niệm chính

Ô nguyên tố

Mỗi nguyên tố chiếm một ô; số thứ tự ô bằng số hiệu nguyên tử Z.

Chu kì

Dãy nguyên tố có cùng số lớp electron, xếp theo chiều Z tăng; số thứ tự chu kì bằng số lớp electron.

Nhóm nguyên tố

Tập hợp nguyên tố có cấu hình electron tương tự nên tính chất hoá học gần giống nhau, xếp thành cột.

Nhóm A

Gồm nguyên tố s và p; số thứ tự nhóm bằng số electron lớp ngoài cùng (electron hoá trị).

Nhóm B

Gồm nguyên tố d và f (kim loại chuyển tiếp), bắt đầu từ chu kì 4.

Khối nguyên tố

Nguyên tố s, p, d, f tuỳ theo electron cuối cùng điền vào phân lớp nào.