Hoá học 10
Hóa họcLớp 10Chương 3. Liên kết hoá học
Bài 13. Liên kết hydrogen và tương tác van der Waals
Mục tiêu bài học
- Nêu được khái niệm liên kết hydrogen và điều kiện hình thành.
- Giải thích được ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy và độ tan của các chất.
- Nêu được khái niệm tương tác van der Waals và ảnh hưởng của nó tới nhiệt độ sôi, nóng chảy.
Khái niệm chính
- Liên kết hydrogen
- Lực hút giữa nguyên tử H (đã liên kết với F, O hoặc N) và cặp electron chưa liên kết của nguyên tử F, O, N khác.
- Tương tác van der Waals
- Lực hút tĩnh điện yếu giữa các phân tử do lưỡng cực tạm thời hoặc cảm ứng.
- Lưỡng cực tạm thời
- Sự phân bố electron lệch trong chốc lát làm phân tử có hai đầu tích điện trái dấu.
- Lực liên phân tử
- Lực tác dụng giữa các phân tử, yếu hơn nhiều so với liên kết cộng hoá trị bên trong phân tử.
Ứng dụng
- Liên kết hydrogen giữ cấu trúc xoắn kép của DNA và cấu trúc protein.
- Nước đá nhẹ hơn nước lỏng nhờ mạng liên kết hydrogen rỗng, giúp sinh vật sống dưới lớp băng.
- Ethanol tan vô hạn trong nước nhờ tạo liên kết hydrogen với nước.
Dễ nhầm
- Cho rằng liên kết hydrogen là liên kết cộng hoá trị giữa H và O trong cùng phân tử.
- Nghĩ mọi nguyên tử H đều tạo được liên kết hydrogen (H gắn với C thì không).
- Cho rằng khi nước sôi các liên kết O–H trong phân tử bị phá vỡ.