Hoá học 10
Hóa họcLớp 10Chương 3. Liên kết hoá học

Bài 13. Liên kết hydrogen và tương tác van der Waals

Mục tiêu bài học

  • Nêu được khái niệm liên kết hydrogen và điều kiện hình thành.
  • Giải thích được ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy và độ tan của các chất.
  • Nêu được khái niệm tương tác van der Waals và ảnh hưởng của nó tới nhiệt độ sôi, nóng chảy.

Khái niệm chính

Liên kết hydrogen
Lực hút giữa nguyên tử H (đã liên kết với F, O hoặc N) và cặp electron chưa liên kết của nguyên tử F, O, N khác.
Tương tác van der Waals
Lực hút tĩnh điện yếu giữa các phân tử do lưỡng cực tạm thời hoặc cảm ứng.
Lưỡng cực tạm thời
Sự phân bố electron lệch trong chốc lát làm phân tử có hai đầu tích điện trái dấu.
Lực liên phân tử
Lực tác dụng giữa các phân tử, yếu hơn nhiều so với liên kết cộng hoá trị bên trong phân tử.

Ứng dụng

  • Liên kết hydrogen giữ cấu trúc xoắn kép của DNA và cấu trúc protein.
  • Nước đá nhẹ hơn nước lỏng nhờ mạng liên kết hydrogen rỗng, giúp sinh vật sống dưới lớp băng.
  • Ethanol tan vô hạn trong nước nhờ tạo liên kết hydrogen với nước.

Dễ nhầm

  • Cho rằng liên kết hydrogen là liên kết cộng hoá trị giữa H và O trong cùng phân tử.
  • Nghĩ mọi nguyên tử H đều tạo được liên kết hydrogen (H gắn với C thì không).
  • Cho rằng khi nước sôi các liên kết O–H trong phân tử bị phá vỡ.