Vật lí 12
Vật líLớp 12Chương 3. Từ trường

Bài 15. Lực từ tác dụng lên dây dẫn mang dòng điện. Cảm ứng từ

Mục tiêu bài học

  • Thực hiện thí nghiệm mô tả hướng của lực từ lên đoạn dây dẫn mang dòng điện.
  • Định nghĩa được cảm ứng từ và đơn vị tesla.
  • Vận dụng công thức F=BILsin⁡θF = BIL\sin\theta.
  • Thực hiện thí nghiệm đo độ lớn cảm ứng từ.

Khái niệm chính

Lực từ
Lực mà từ trường tác dụng lên dòng điện.
Cảm ứng từ
Đại lượng vectơ đặc trưng cho từ trường về phương diện tác dụng lực.
Quy tắc bàn tay trái
Cách xác định chiều lực từ tác dụng lên dòng điện.
Tesla
Đơn vị cảm ứng từ trong SI, 1 T = 1 N/(A·m).

Công thức

  • F=BILsin⁡θF = BIL\sin\theta

    Độ lớn lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn thẳng.

    • FFlực từ(N)
    • BBcảm ứng từ(T)
    • IIcường độ dòng điện(A)
    • LLchiều dài đoạn dây trong từ trường(m)
    • θ\thetagóc giữa dây và vectơ cảm ứng từ(rad)

Thí nghiệm

  • Đo cảm ứng từ bằng cân dòng điện

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Xác định B của nam châm hình chữ U.

    Đo lực từ thay đổi theo cường độ dòng điện; hệ số góc đồ thị F–I chia cho L cho giá trị B.

    Dụng cụ: Cân điện tử, Nam châm chữ U, Khung dây, Nguồn một chiều, Ampe kế

Ứng dụng

  • Động cơ điện một chiều.
  • Loa điện động.

Dễ nhầm

  • Cho rằng lực từ cùng hướng với đường sức từ.
  • Quên hệ số sin⁡θ\sin\theta.