Bài 29. Một số tính chất và ứng dụng của phức chất

Mục tiêu bài học

• Mô tả được sự hình thành phức chất aqua khi muối kim loại chuyển tiếp tan trong nước.
• Trình bày được phản ứng thay thế phối tử trong phức chất $Cu^{2+}$ với $NH_3$, $Cl^-$.
• Thực hiện được thí nghiệm tạo phức của $Cu^{2+}$ và nêu ứng dụng của phức chất.

Khái niệm chính

Phản ứng thay thế phối tử

Phản ứng trong đó phối tử này thay thế phối tử khác quanh nguyên tử trung tâm.

Phức chất tetraamminecopper(II)

Ion $[Cu(NH_3)_4(OH_2)_2]^{2+}$ có màu xanh lam đậm.

Thuốc thử Tollens

Dung dịch phức $[Ag(NH_3)_2]^+$ dùng nhận biết nhóm aldehyde.

Công thức

• $[Cu(OH_2)_6]^{2+} + 4NH_3 \rightleftharpoons [Cu(NH_3)_4(OH_2)_2]^{2+} + 4H_2O$

  Thay thế phối tử nước bằng ammonia

Thí nghiệm

• Tạo phức tetraamminecopper(II)

  Học sinh thực hành

  Mục đích: Quan sát sự thay thế phối tử

  Nhỏ $NH_3$ vào $CuSO_4$ thấy kết tủa xanh rồi tan khi dư, tạo dung dịch xanh lam đậm.

  Dụng cụ: dung dịch $CuSO_4$, dung dịch $NH_3$, ống nghiệm

  Làm thí nghiệm ảo

• Tráng bạc bằng thuốc thử Tollens

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Ứng dụng phức bạc–ammonia

  Phức bạc–ammonia oxi hoá glucose, bạc kim loại bám lên thành ống.

  Dụng cụ: $AgNO_3$, $NH_3$, glucose

  Làm thí nghiệm ảo