Hoá học 12
Hóa họcLớp 12Chương 5. Pin điện và điện phân

Bài 16. Điện phân

Mục tiêu bài học

  • Nêu được khái niệm điện phân và các quá trình xảy ra ở mỗi điện cực.
  • Dự đoán được sản phẩm điện phân nóng chảy và điện phân dung dịch dựa vào thế điện cực và khả năng phản ứng.
  • Tính được lượng chất thu được ở điện cực theo điện lượng.
  • Nêu được ứng dụng của điện phân: điều chế kim loại, tinh chế đồng, mạ điện.

Khái niệm chính

Điện phân
Quá trình oxi hoá – khử xảy ra trên bề mặt điện cực khi cho dòng điện một chiều qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch.
Cathode (điện phân)
Điện cực nối với cực âm của nguồn, nơi xảy ra sự khử.
Anode (điện phân)
Điện cực nối với cực dương, nơi xảy ra sự oxi hoá.
Anode tan
Anode kim loại bị oxi hoá thành ion trong quá trình điện phân, dùng trong tinh chế và mạ.
Màng ngăn
Vách xốp ngăn khí Cl2Cl_2 tiếp xúc với dung dịch NaOH khi điện phân dung dịch NaCl.

Công thức

  • m=A I tn Fm = \dfrac{A\,I\,t}{n\,F}

    Khối lượng chất thoát ra ở điện cực

    • mmkhối lượng chất(g)
    • AAkhối lượng mol(g/mol)
    • IIcường độ dòng điện(A)
    • ttthời gian điện phân(s)
    • nnsố electron trao đổi
    • FFhằng số Faraday, 96485(C/mol)
  • ne=I tFn_e = \dfrac{I\,t}{F}

    Số mol electron trao đổi

    • nen_esố mol electron(mol)
    • IIcường độ dòng điện(A)
    • ttthời gian(s)
    • FFhằng số Faraday(C/mol)

Thí nghiệm

  • Điện phân dung dịch copper(II) sulfate

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Quan sát sản phẩm ở hai điện cực

    Đồng đỏ bám ở cathode, khí oxygen thoát ra ở anode, màu xanh nhạt dần.

    Dụng cụ: dung dịch CuSO4CuSO_4, điện cực than chì, nguồn một chiều, ống chữ U

    Làm thí nghiệm ảo
  • Điện phân dung dịch sodium chloride có màng ngăn

    Giáo viên biểu diễn

    Mục đích: Điều chế NaOH, Cl2Cl_2 và H2H_2

    Khí hydrogen ở cathode làm dung dịch quanh đó hoá hồng với phenolphthalein; chlorine thoát ra ở anode.

    Dụng cụ: dung dịch NaCl bão hoà, điện cực trơ, màng ngăn, phenolphthalein, nguồn một chiều

    Làm thí nghiệm ảo

Ứng dụng

  • Sản xuất nhôm bằng điện phân Al2O3Al_2O_3 nóng chảy.
  • Sản xuất NaOH, Cl2Cl_2 trong công nghiệp chlor-kiềm.
  • Tinh chế đồng và mạ điện.

Dễ nhầm

  • Cho rằng trong điện phân cathode là cực dương như trong pin.
  • Quên rằng trong dung dịch nước có thể bị khử hoặc oxi hoá thay ion kim loại hoạt động mạnh.
  • Dùng thời gian theo phút thay vì giây trong công thức Faraday.