Bài 24. Carboxylic acid

Mục tiêu bài học

• Nêu khái niệm, công thức, gọi tên carboxylic acid đơn giản.
• Giải thích nhiệt độ sôi cao của carboxylic acid dựa vào liên kết hydrogen.
• Trình bày tính acid (với kim loại, base, oxide base, muối carbonate) và phản ứng ester hoá.
• Nêu ứng dụng và phương pháp điều chế acetic acid.

Khái niệm chính

Carboxylic acid

Hợp chất có nhóm carboxyl –COOH liên kết với gốc hydrocarbon hoặc H.

Nhóm carboxyl

Nhóm –COOH gồm nhóm C=O và nhóm OH.

Acid yếu

Carboxylic acid phân li một phần trong nước.

Phản ứng ester hoá

Phản ứng thuận nghịch giữa acid và alcohol có $H_2SO_4$ đặc xúc tác tạo ester và nước.

Công thức

• $H=\frac{n_{\text{thực tế}}}{n_{\text{lí thuyết}}}\cdot 100\%$

  Hiệu suất phản ứng ester hoá

  • $H$hiệu suất(%)
  • $n_{\text{thực tế}}$số mol ester thu được(mol)
  • $n_{\text{lí thuyết}}$số mol ester tính theo phương trình(mol)

Thí nghiệm

• Phản ứng ester hoá điều chế ethyl acetate

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Quan sát sự tạo thành ester.

  Đun nóng hỗn hợp, sau đó cho vào nước muối thấy lớp ester mùi thơm nổi lên trên.

  Dụng cụ: acetic acid, ethanol, $H_2SO_4$ đặc, ống nghiệm, nồi nước nóng, dung dịch NaCl bão hoà

  Làm thí nghiệm ảo

• Tính acid của acetic acid

  Học sinh thực hành

  Mục đích: So sánh tính acid qua phản ứng với kim loại, base, muối carbonate.

  Acetic acid làm quỳ hoá đỏ, hoà tan Mg và CuO, tạo khí $CO_2$ với carbonate.

  Dụng cụ: dung dịch $CH_3COOH$, Mg, CuO, $Na_2CO_3$, quỳ tím