Bài 23. Hợp chất carbonyl

Mục tiêu bài học

• Nêu khái niệm hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone), gọi tên một số chất đơn giản.
• Trình bày đặc điểm nhóm carbonyl và tính chất vật lí.
• Trình bày phản ứng khử bằng $NaBH_4$/$LiAlH_4$, phản ứng oxi hoá aldehyde (thuốc thử Tollens, $Cu(OH)_2$/$OH^-$), phản ứng cộng HCN, phản ứng tạo iodoform.
• Nêu ứng dụng và điều chế một số hợp chất carbonyl.

Khái niệm chính

Hợp chất carbonyl

Hợp chất có nhóm C=O.

Aldehyde

Hợp chất có nhóm –CHO liên kết với gốc hydrocarbon hoặc H.

Ketone

Hợp chất có nhóm C=O liên kết với hai gốc hydrocarbon.

Phản ứng tráng bạc

Aldehyde khử ion bạc trong thuốc thử Tollens tạo lớp bạc kim loại.

Phản ứng iodoform

Hợp chất có nhóm $CH_3CO-$ tạo kết tủa vàng $CHI_3$ với iodine trong kiềm.

Thí nghiệm

• Phản ứng tráng bạc của aldehyde

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Phân biệt aldehyde với ketone.

  Ống chứa aldehyde xuất hiện lớp bạc sáng bám thành ống, ống chứa acetone không có hiện tượng.

  Dụng cụ: dung dịch $AgNO_3$, dung dịch $NH_3$, formaldehyde hoặc acetaldehyde, acetone, cốc nước nóng

• Aldehyde khử copper(II) hydroxide

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Nhận biết aldehyde trong môi trường kiềm.

  Đun nóng thấy kết tủa xanh chuyển thành kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$.

  Dụng cụ: dung dịch $CuSO_4$, NaOH, acetaldehyde, đèn cồn