Vật lí 10
Vật líLớp 10Chương 1. Mở đầu
Bài 3. Thực hành tính sai số trong phép đo. Ghi kết quả đo
Mục tiêu bài học
- Phân biệt phép đo trực tiếp và phép đo gián tiếp.
- Phân biệt sai số ngẫu nhiên và sai số hệ thống; nêu cách hạn chế.
- Tính được sai số tuyệt đối, sai số tỉ đối và ghi đúng kết quả đo.
Khái niệm chính
- Phép đo trực tiếp
- Đọc giá trị trực tiếp trên dụng cụ đo.
- Phép đo gián tiếp
- Tính giá trị đại lượng qua công thức từ các đại lượng đo trực tiếp.
- Sai số hệ thống
- Sai lệch có quy luật do dụng cụ hoặc phương pháp, lặp lại như nhau mỗi lần đo.
- Sai số ngẫu nhiên
- Sai lệch không theo quy luật do nhiều yếu tố ngẫu nhiên, giảm bằng cách đo nhiều lần.
- Sai số tỉ đối
- Tỉ số giữa sai số tuyệt đối và giá trị trung bình, cho biết độ chính xác của phép đo.
Công thức
Giá trị trung bình của n lần đo.
- giá trị trung bình
- giá trị lần đo thứ i
- số lần đo
Sai số tuyệt đối của lần đo thứ i.
- sai số tuyệt đối lần i
Sai số tuyệt đối của phép đo gồm sai số ngẫu nhiên trung bình và sai số dụng cụ.
- sai số ngẫu nhiên trung bình
- sai số dụng cụ (thường bằng nửa hoặc một độ chia nhỏ nhất)
Sai số tỉ đối.
- sai số tỉ đối()
Cách ghi kết quả đo.
- kết quả đo
Thí nghiệm
Đo đường kính viên bi và thời gian rơi
Học sinh thực hànhMục đích: Luyện tính sai số và ghi kết quả đo.
Đo nhiều lần một đại lượng, tính giá trị trung bình, sai số tuyệt đối, sai số tỉ đối rồi ghi kết quả theo dạng .
Dụng cụ: Thước kẹp, Viên bi thép, Đồng hồ đo thời gian hiện số, Cổng quang điện
Ứng dụng
- Kiểm định chất lượng sản phẩm cơ khí theo dung sai.
- Đánh giá độ tin cậy của số liệu thí nghiệm.
Dễ nhầm
- Ghi kết quả với quá nhiều chữ số có nghĩa so với sai số.
- Nghĩ đo nhiều lần sẽ loại bỏ được sai số hệ thống.