Vật lí 10
Vật líLớp 10Chương 3. Động lực học

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực

Mục tiêu bài học

  • Dùng quy tắc hình bình hành tổng hợp được các lực đồng quy.
  • Phân tích được một lực thành hai lực thành phần vuông góc.
  • Nêu được điều kiện cân bằng của chất điểm; phân biệt lực cân bằng và không cân bằng.

Khái niệm chính

Tổng hợp lực
Thay nhiều lực đồng thời tác dụng bằng một lực có tác dụng giống hệt.
Phân tích lực
Thay một lực bằng hai hay nhiều lực có tác dụng giống hệt lực đó.
Hợp lực
Lực thay thế tương đương cho các lực thành phần.
Lực cân bằng
Các lực tác dụng lên vật có hợp lực bằng 0.

Công thức

  • F=F12+F22+2F1F2cos⁡αF=\sqrt{F_1^2+F_2^2+2F_1F_2\cos\alpha}

    Độ lớn hợp lực của hai lực đồng quy hợp góc α.

    • FFđộ lớn hợp lực(N)
    • F1F_1lực thứ nhất(N)
    • F2F_2lực thứ hai(N)
    • α\alphagóc giữa hai lực(rad)
  • Fx=Fcos⁡α, Fy=Fsin⁡αF_x=F\cos\alpha,\ F_y=F\sin\alpha

    Phân tích lực thành hai thành phần vuông góc.

    • FxF_xthành phần theo Ox(N)
    • FyF_ythành phần theo Oy(N)

Ứng dụng

  • Hai người kéo thuyền dọc bờ kênh.
  • Tính lực căng dây treo đèn, cầu treo.

Dễ nhầm

  • Cộng độ lớn các lực mà bỏ qua hướng.
  • Vật đứng yên thì không có lực tác dụng.