Bài 6. Dao động tắt dần. Dao động cưỡng bức. Hiện tượng cộng hưởng

Mục tiêu bài học

• Nêu được dao động tắt dần và nguyên nhân.
• Nêu được dao động cưỡng bức và đặc điểm tần số của nó.
• Giải thích hiện tượng cộng hưởng và điều kiện xảy ra.
• Nêu ví dụ cộng hưởng có lợi và có hại.

Khái niệm chính

Dao động tắt dần

Dao động có biên độ giảm dần do lực cản tiêu hao năng lượng.

Dao động cưỡng bức

Dao động dưới tác dụng của ngoại lực biến thiên tuần hoàn, có tần số bằng tần số ngoại lực.

Cộng hưởng

Biên độ dao động cưỡng bức đạt cực đại khi tần số ngoại lực bằng tần số riêng của hệ.

Tần số riêng

Tần số dao động tự do của hệ.

Dao động duy trì

Dao động được bù năng lượng đúng nhịp để biên độ không đổi.

Công thức

• $f_{cb} = f_0 \Rightarrow A_{max}$

  Điều kiện cộng hưởng

  • $f_{cb}$tần số ngoại lực(Hz)
  • $f_0$tần số riêng(Hz)

Thí nghiệm

• Con lắc cộng hưởng (con lắc Barton)

  Giáo viên biểu diễn

  Mục đích: Minh hoạ cộng hưởng giữa các con lắc

  Cho con lắc điều khiển dao động. Con lắc có chiều dài bằng nó dao động với biên độ lớn nhất.

  Dụng cụ: Giá treo, dây căng ngang, Nhiều con lắc có chiều dài khác nhau, Một con lắc điều khiển nặng